Vast, tijdelijk, interim of freelance: wat elk contract je echt oplevert

Dezelfde functie kan je aangeboden worden als vast contract, als tijdelijk contract, via een interimkantoor of als freelanceopdracht. Het werk is gelijk, de rest niet: je loon, je zekerheid, je sociale rechten en je vrijheid verschillen sterk. Een overzicht van de vier vormen zoals ze in België in 2026 werken, en waar je per vorm op let.

Het contract van onbepaalde duur

De norm, en nog steeds meer dan drie kwart van de arbeidsovereenkomsten. Je bouwt anciënniteit op die je opzegtermijn bepaalt, je hebt volledige toegang tot de groepsverzekering en andere voordelen, en banken zien het graag bij een hypotheekaanvraag. Sinds 2014 bestaat er geen proefperiode meer; in de eerste maanden gelden wel kortere opzegtermijnen (één week in de eerste drie maanden). Lees meer over opzegtermijnen en ontslag.

Het contract van bepaalde duur

Een contract met een einddatum, bijvoorbeeld voor een project of een vervanging. Je rechten zijn dezelfde als bij een vast contract (loon, vakantie, voordelen), met twee verschillen: het eindigt vanzelf zonder opzeg, en vroegtijdig beëindigen kan alleen in de eerste helft van het contract (maximaal zes maanden) met de gewone opzegtermijn, daarna tegen een vergoeding tot het einde. Er mogen maximaal vier opeenvolgende contracten van bepaalde duur worden gesloten, samen hoogstens twee jaar (drie jaar met toestemming van de inspectie); daarna wordt het automatisch onbepaalde duur. Vraag bij een tijdelijk contract altijd wat de kans op verlenging is en waarom het tijdelijk is.

Interim (uitzendarbeid)

Je bent in dienst van het uitzendkantoor en werkt bij een gebruiker. Je loon moet gelijk zijn aan dat van een vaste werknemer in dezelfde functie, inclusief maaltijdcheques en premies, en je bouwt vakantie en eindejaarspremie op via het Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten. De keerzijde: contracten per week of per dag, geen groepsverzekering, en opzeg is niet nodig, het contract loopt gewoon af. Dagcontracten zijn sinds 2023 beperkt. Interim is sterk voor wie snel aan de slag wil, een sector wil verkennen of een werkgever wil overtuigen: het motief "instroom" leidt in de praktijk vaak binnen de zes maanden tot een vast contract. Vraag ernaar bij de start.

Freelance (zelfstandige)

Je factureert in plaats van loon te krijgen. Dagtarieven voor ervaren profielen in IT, engineering, finance of marketing liggen tussen 450 en 900 euro; dat lijkt veel naast een maandloon, maar van de omzet gaan sociale bijdragen (20,5% van het netto beroepsinkomen), personenbelasting, een boekhouder, verzekeringen, eigen pensioenopbouw en onbetaalde dagen af (ziekte, vakantie, lege periodes). Een vuistregel: een freelancer moet ongeveer 1,6 tot 2 keer de loonkost van een bediende factureren om netto vergelijkbaar uit te komen, en draagt daarvoor alle risico.

Let op schijnzelfstandigheid: wie één klant heeft, vaste uren krijgt opgelegd en onder gezag werkt, kan door de RSZ geherkwalificeerd worden als werknemer, met bijdragen en boetes voor de opdrachtgever. In sommige sectoren (bouw, bewaking, transport, schoonmaak) geldt een wettelijk vermoeden.

De vergelijking

Wat je per vorm nakijkt

• Vast: het paritair comité (bepaalt barema's, premies en vakantie), de functieclassificatie, het concurrentiebeding en het scholingsbeding.
• Tijdelijk: de reden, de einddatum, de verlengingsmogelijkheid en of de anciënniteit meetelt bij een later vast contract (wettelijk ja, als de functie dezelfde is).
• Interim: het motief (vervanging, tijdelijke vermeerdering, instroom), het loon van de vaste collega's, en de voorwaarden voor overname door de gebruiker.
• Freelance: het tarief per dag of per uur, de betalingstermijn, de aansprakelijkheid, een opzegclausule in beide richtingen, en wie de werkmiddelen levert.

En het statuut van je sector?

Het verschil tussen arbeider en bediende is sinds het eenheidsstatuut van 2014 grotendeels weggewerkt voor opzegtermijnen en de carenzdag, maar bestaat nog voor vakantiegeld (via de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie bij arbeiders) en sommige sectorale regelingen. In de vacatures op ikzoek.jobs kun je filteren op contracttype; het paritair comité staat vaak in de omschrijving. Twijfel je over wat een aanbod waard is, vergelijk het met de vacatures met vermeld loon voor dezelfde functie, en vraag bij interim en freelance expliciet naar het loon van wie hetzelfde werk vast doet. Dat is je ijkpunt.